NE KADAR UZAKTA?HOW FAR AWAY?
Arttrack, Esra BarlınKüratör Hicran Aksöz12 sanatçı
Sergi için üç hareketli afiş. Beğendiklerinizi seçin, hazırlayalım.
MesafeUzaktan bir yazı, yakından başka bir yazı
KapılarHer sanatçıya bir kapı
CetvelSoruya cetvelle cevap
Her afişin dört hâli var: ekranlar için video, Instagram gönderisi, 50×70 cm basılı afiş ve QR'ı okutanın telefonunda açılan hareketli hâl. Aşağıda afişleri sayfayı kaydırarak oynatabilir, en altta seçiminizi WhatsApp'la gönderebilirsiniz.
Mesafe
Uzaktan bir yazı, yakından başka bir yazı.
Uzaktan kalın çizgiler NE KADAR UZAKTA? yazısını oluşturuyor. Sayfayı kaydırdıkça afişe yaklaşırsınız.
Yaklaştıkça göz tek tek çizgileri seçmeye başlıyor.
Yakından çizgilerin yönü HOW FAR AWAY? yazısını ortaya çıkarıyor.
Afiş baştan sona çizgilerden oluşuyor; resim ya da fotoğraf yok. Ne okuduğunuz, afişe ne kadar uzakta durduğunuza bağlı: sergi adındaki soru, afişin önünde durana soruluyor.
Videoda yakından okunan yazı sırayla on iki sanatçının adına dönüşüyor. Her ad 3 saniye, kendi renginde kalıyor; alttaki listede de aynı ad o renkte yanıyor.
Nasıl çalışıyor
Gözümüz uzaktan genel şekli, yakından ayrıntıyı seçer. Görme araştırmalarında buna “melez görüntü” deniyor. Biz bunu yazıda kullandık: uzaktan okunan yazıyı çizgilerin kalınlığıyla, yakından okunan yazıyı çizgilerin yönüyle kurduk.
Çok yakından bakınca NE KADAR UZAKTA? harflerinin kenarı yumuşak görünür: kenarda çizgiler birden değil, yavaş yavaş kalınlaşıyor. Bunu bilerek yaptık; kenar keskin olunca iki yazı birbirine karışıyordu. Yumuşak olan yalnız harfin kenarı, çizgilerin kendisi her boyda keskin.
Çizgili yazıyı okumak için durup biraz bakmak gerekiyor. Bu yüzden sergi adı, tarih ve bütün adlar afişin altında düz yazıyla da var; geçerken bakan da bunları okur.
Telefonda ve Instagram'da
Küçük boyda ince çizgiler birbirine karışır ve göz yalnız Türkçe başlığı seçer; uzaktan bakmakla aynı şey. Görseli büyütünce İngilizce başlık da görünür.
İnce çizgiler bazı ekranlarda ve Instagram'ın sıkıştırdığı videoda titreyebilir. Teslimden önce gerçek bir ekranda ve Instagram'da, sizin hesabınıza dokunmadan deneyeceğiz. Titrerse çizgileri kalınlaştırır, size yeniden gösteririz.
Kapılar
Her sanatçıya bir kapı.

Sayfayı kaydırdıkça kapılardan geçiyorsunuz. QR'ı okutan kişi aynısını parmağıyla yapar.
Afiş bir koridor gibi derinleşiyor. Her sanatçının kendi renginde bir kapısı var; videoda her kapıda 2,5 saniye duruluyor ve ad kemerin üstünde okunuyor. Son kapıdan sonra yine ilk kapı geliyor. Afişin konusu belli bir mekân değil: sergide bir sanatçıdan ötekine geçmek.
Basılı afişte on iki kapının hepsi iç içe, aynı anda görünüyor. Kapılarda ad yok; adlar altta, listede eşit boyda.
Kapıların biçimi
Kapılar üç biçimde sırayla geliyor: yuvarlak kemer, düz kapı, sivri kemer. Koridor tekdüze görünmesin diye üç biçim kullandık, belli bir yapıya ya da döneme gönderme yok. İsterseniz hepsini tek biçime indiririz.
Cetvel
Soruya cetvelle cevap.

Sayfayı kaydırdıkça cetvelin penceresi adlardan geçiyor ve açılış tarihinde duruyor.
Başlık soruyor: Ne kadar uzakta? Afişin üstüne eğik konmuş bir cetvel cevap veriyor. Basılı afişte cetvelin penceresi açılış tarihini büyütüyor; sorunun cevabı tarih. Cetvel santim ölçmüyor: penceresinde açılış günü ve sanatçılar var.
Videoda pencere sırayla her sanatçının adını kendi renginde büyütüyor, sonra tarihe dönüyor. Her ad pencerede 1 saniye kalıyor; bütün adlar listede hep görünüyor.
Renk ve ölçü
Zemin rengini, gönderdiğiniz Galerist örneğindeki kırmızı duvardan yola çıkarak seçtik; birebir aynı kırmızı değil. İsterseniz başka bir renge geçeriz.
Cetvel gerçek ölçekte: 50×70 cm baskıda üst kenarı santim, alt kenarı inç gösteriyor; başlık gibi o da iki dilli.
Sergi açıldıktan sonra ekran videosunda ve QR sayfasında pencereye sergi tarihlerini koyabiliriz. Basılı afiş baskı günündeki hâliyle kalır.
Sizden duyduklarımız
-
“siyah beyaz istemiyorum, hareketli bir şey olsun, biraz fun olsun”
Esra Barlın, telefondaÜçü de renkli; ekranda ve telefonda hareket ediyor, her sanatçı kendi renginde öne çıkıyor. En oyunbaz olanı Kapılar: video kapıdan kapıya ilerliyor, her odada başka bir renk açılıyor.
-
“İnsanlar benim ne kadar sanatçım olduğunu, ne kadar çok eserim olduğunu vesaire görsünler. Süreç değil, sonucu görsünler.”
Esra Barlın, telefondaÜç afişte de bütün adlar aynı boyda ve listenin başında “12 SANATÇI / 12 ARTISTS” yazıyor. Eser sayısını yazarsanız aynı satıra ekleriz.
-
“Tipografik bir tasarım da çalışabiliriz”
Hicran Aksöz, WhatsApp grubundaBu yolu seçtik: üç afiş de yalnız yazıdan oluşuyor, eser fotoğrafı yok. Nedenini hemen aşağıda anlatıyoruz.
-
“Örneğin bir video hali olur ve ekranlara, asansörlere bunlar verilir”
“Bir de aynı tasarımın hareketsiz halini çalışırız”
Hicran Aksöz, WhatsApp grubundaHer afişin ekran videosu, Instagram gönderisi ve 50×70 cm basılı hâli var. Hepsini “Her yerde nasıl durur” bölümünde yan yana görebilirsiniz.
-
“Şu an bu sanatçıları yazabiliriz sonrasında 2-3 isim daha gelebilir”
Hicran Aksöz, WhatsApp grubundaÜç afişi 15 adla denedik: adlar sığıyor, sanatçı sayısı kendiliğinden değişiyor. 15 sanatçılı hâl
Neden eser fotoğrafı yok
On iki sanatçıdan birinin eserini afişe koymak o sanatçıyı ötekilerin önüne geçirir. Hepsini koymak da afişi küçük resimlerle dolu bir katalog sayfasına çevirir. Bu yüzden afişin konusu sergi adındaki soru oldu. Eserler katalogda ve sergide görünecek.
Her sanatçıya listedeki sırasına göre bir renk verdik; renkler eserlerden gelmiyor. Bir sanatçının rengi üç afişte de aynı; değiştirmek isterseniz hepsinde birlikte değişir. Liste kesinleşince her rengi sanatçının adına bağlarız: sonradan gelen ad yeni bir renk alır, ötekilerin rengi değişmez.
“İşler, seyirciyle aralarında bıraktıkları uzaklık ölçüsünde anlam üretir ve yaklaştıkça netleşen şey, aynı zamanda başka bir uzaklığın kapısını aralar.”
Hicran Aksöz, sergi metninden
- Ayla Turan
- Ayşe Kırca
- Çağdaş Erçelik
- Engin Beyaz
- Fırat Neziroğlu
- İsmet Doğan
- Mahmut Can Akagündüz
- Mustafa Yılmaz
- Ozan Dursun
- Sanem Tufan
- Taha Düzler
- Tuğçe Arıöz
Her yerde nasıl durur
Bir afiş, sonra bir yer seçin. Dört hâlin hepsi tek tasarımdan üretiliyor: bir ad ya da tarih değişince ekran videosu, Instagram gönderisi ve QR'ın açtığı sayfa birlikte yenilenir; basılmış afiş baskı günündeki bilgiyle kalır.
170 cm boyunda bir insanın yanında 50×70 cm'lik afiş
Ekran ve asansör
Dikey video. Bitince baştan başlar; hangi saniyede bakılırsa bakılsın sergi adı ve tarih okunur. Videoda ses yok. Buradaki kare videodan alındı.
Köşedeki QR, ekran yakından görülüyorsa işe yarar; uzaktaki ekranda kaldırırız. Dosyaları ekranın ölçüsüne göre hazırlarız, ölçüleri ekranın sahibinden öğrenmemiz gerekiyor.
Mesafe en çok büyük ekranda etkili: yaklaşan kişi ikinci yazıyı okur.
Gönderi 4:5 oranında; video da hareketsiz görsel de paylaşılabilir.
Reels ve hikâyede Instagram'ın düğmeleri ekranın altını ve sağını kapatır. Bu yüzden Reels ve hikâye için yazıları o alanın dışında tutan ayrı bir düzen hazırlarız.
Mesafe telefonda küçük görünür: önce Türkçe başlık okunur, görseli büyütünce İngilizce başlık da görünür.
Basılı afiş
50×70 cm varsaydık; başka bir ölçü gerekirse aynı tasarımdan çıkarırız. Basılı afiş hareket etmez: başlık, tarih ve bütün adlar üstünde. Köşedeki QR hareketli hâli telefonda açar.
Kaç metreden ne okunur
Bu uzaklıklar hesapla bulundu: harf boyları afişin baskı dosyasından ölçüldü; tabelacılıktaki kurala göre 2,5 cm boyunda harf yaklaşık 3 metreden rahat okunur. QR, kodun eninin yaklaşık on katı uzaklıktan okunur. Çizgili başlığın uzaklıkları ayrı hesaplandı. Gerçek okuma uzaklığını baskıdan önce deneme baskısında birlikte görürüz.
Telefonda, QR'la
QR'ı okutunca açılan sayfa bu. Uygulama gerekmez, video da indirilmez: afişi telefonun kendisi çiziyor. Sayfa, telefonla çekilmiş tek bir fotoğraftan daha hafif.
Parmağınızı afişin üstünde sürüklerseniz afiş ileri geri oynar. Dokunursanız durur, bir daha dokunursanız devam eder. Sayfa afiş gibi iki dilli.
Telefonunuzun kamerasıyla okutun: Mesafe açılır.
Telefonunuzun kamerasıyla okutun: Kapılar açılır.
Telefonunuzun kamerasıyla okutun: Cetvel açılır.
15 sanatçıyla
Hicran Aksöz 2-3 ad daha gelebileceğini söyledi. Adlar sığıyor, sayı kendiliğinden 15'e çıkıyor, her yeni sanatçının kendi rengi ve kendi kapısı oluyor. Köşeli parantez içindeki adları yalnız denemek için koyduk.
Basılı afiş, baskı günündeki listeyle basılır. Sonradan gelen ad ekranda, Instagram'da ve QR'ın açtığı sayfada görünür.
Neden hareketli, neden dokunulabilir
Hareketi siz istediniz
Esra Barlın hareketli bir şey istedi, Hicran Aksöz ekranlar ve asansörler için bir video hâli önerdi. Ekran videoları bu istekten çıktı.
Dokunmayı biz önerdik
QR'ın açtığı sayfada afiş kendi kendine oynar. İsteyen parmağıyla ileri geri oynatır, videonun dönmesini beklemeden istediği sanatçıya gider. Afişi telefon kendisi çizdiği için sayfa hafif kalır, video indirilmez.
Sergi adı bir soru
Hareketli afişe bakan kişi cevabı kendisi buluyor: yaklaşınca başka bir yazı okuyor, kapılardan geçiyor, cetvelle ölçüyor.
Basılı afiş tek başına da tam
Basılı afiş hareket etmez, etmesi de gerekmez: mekân ve saat gelince bütün bilgi üstünde olur. Hareketli hâl ekranlarda, Instagram'da ve QR'ı okutanın telefonunda.
Sergi dünyasında örneği var
Hong Kong Sanat Müzesi'nin “In-between” sergisi için yapılan “Over, Again” afişlerinin hareketli hâli ziyaretçinin telefonunda açılıyordu. Seri, New York'taki Type Directors Club'ın yarışmasında hareketli afiş dalında ödül aldı.
Nereden ilham aldık
-
Melez görüntüler
Aude Oliva, Antonio Torralba ve Philippe Schyns, 2006: uzaktan bir görüntü, yakından başka bir görüntü gösteren teknik.
Örnekleriyle anlatım (İngilizce) -
Salvador Dalí, “Gala Contemplating the Mediterranean Sea…”
1976. Yakından Gala, uzaktan Abraham Lincoln'ün portresi görünen tablo; adında da uzaklık geçiyor: “yirmi metreden”.
Scientific American yazısı (İngilizce) -
Müzelerde art arda açılan salonlar
Salonların arka arkaya dizildiği, kapıların aynı hizada durduğu düzen. Bir kapıdan bakınca arkadaki bütün kapılar görünür.
-
Sergi adı ve gönderdiğiniz Galerist örneği
Cetvel “ne kadar” sorusundan, zemin rengi Galerist'teki kırmızı duvardan geldi.
-
Gönderdiğiniz AWC Contemporary örneği
Her sanatçının aynı kalıpta, tek tek öne çıkması.
-
“Over, Again”, Hong Kong Sanat Müzesi
“In-between” sergisi, 2022-2023. Basılı afişle telefonda açılan hareketli hâlin birlikte düşünüldüğü bir sergi afişi.
Ödül sayfası (İngilizce)
Aklınıza gelebilecek sorular
Afişler
Hangisi nerede daha güçlü?
Üçü de her yerde kullanılabilir, ama her birinin güçlü olduğu yer farklı. Mesafe en çok basılı afişte ve büyük ekranda etkili; telefonda küçük görününce ikinci yazı kaybolur. Kapılar ekranda ve Instagram'da en canlısı, renkleri uzaktan da sayılır. Cetvel'de tarih ve adlar üç afişin en büyüğü; ilk bakışta seçiliyor.
Adlar kaç saniye görünüyor, herkes eşit mi?
Herkes eşit: adlar aynı boyda, her ad aynı süre görünüyor. Mesafe'de her ad 3 saniye, Kapılar'da her kapı 2,5 saniye, Cetvel'de her ad pencerede 1 saniye; videonun tamamı Mesafe'de 39, Kapılar'da 30, Cetvel'de 15 saniye. Cetvel'de bütün adlar listede hep duruyor. Kapılar'da öndeki kapı perspektif yüzünden büyük görünür; videoda her sanatçının kapısı sırayla öne gelir, basılı afişte kapılarda ad yok. Video listedeki sırayla oynar; ekranda sürekli tekrarlandığı için bakan kişi rastgele bir ana denk gelir. QR'ın açtığı sayfayı her açılışta başka bir addan başlatabiliriz. Basılı afişte bütün adlar aynı boyda ve aynı anda görünür.
Adlar uzaktan okunuyor mu?
Birkaç adımdan okunur, karşı duvardan okunmaz: 50×70 cm baskıda adların büyük harfleri 1 ile 1,5 cm boyunda, rahat okuma uzaklığı yaklaşık 1,3 ile 1,8 metre. Uzaktan renkler seçilir; adları okumak için yaklaşmak gerekir. Kaç metreden ne okunduğunu basılı afişin yanında çizdik.
Baskı ve ekran
QR kaç santim, nereden okunur?
50×70 cm afişte 7 cm civarı. Telefon kamerası kodu, kodun eninin yaklaşık on katı uzaklıktan okur: 70 cm civarı, yani afişin önünde durunca.
Baskıyı kim yaptırıyor?
Baskıya hazır dosyayı teslim ediyoruz. Matbaanız yoksa söyleyin, önerelim.
QR ve telefon
QR'ı okutan ne görür?
Afişin hareketli hâlini görür. Sayfa telefonun tarayıcısında açılır. Şu an sayfada yalnız afiş var. Mekân, saat ve tarihler belli olunca altına adres, harita ve Arttrack'in Instagram hesabını eklemeyi öneriyoruz; böylece kodu okutan kişi sergiye nasıl geleceğini de bulur.
Basılı afişte QR'ın yanında bir yazı olacak mı?
Şu an yok; afişe sizin onaylamadığınız bir yazı koymuyoruz. Ziyaretçiyi okutmaya çağıran kısa bir yazı isterseniz, örneğin “Okutun, afiş hareketlensin / Scan to see it move”, seçim bölümündeki nota yazmanız yeterli.
Kod nereye gidiyor, sergi bitince ne olur?
Basılı kod sonradan değiştirilemez, bu yüzden gideceği adres kalıcı olmalı. Önerimiz Arttrack'in kendi sitesinde (arttrackproject.com) bir adres; isterseniz bizim sitemizde de durabilir. Sergi bitince sayfa açık kalabilir ya da sergi arşivine yönlendirilebilir. Adresi baskıdan önce birlikte kesinleştiririz. Bu sayfadaki kodlar şimdilik ziyaretçinin göreceği sayfanın bu sunumdaki kopyasını açıyor.
Yavaş internette ya da eski telefonda açılır mı?
Sayfa küçük (160 ile 410 KB arası) ve video indirmiyor. Dört farklı telefon ekranı boyunda bilgisayarda denedik; teslimden önce gerçek iPhone ve Android telefonlarda ayrıca deneyeceğiz.
Seçimden sonra
“Beğendim” ne demek, üçünü de seçersem?
İşaretlediğiniz her afişin dört hâlini de tamamlarız. Hangisinin basılacağına, hangisinin yalnız ekranda ve Instagram'da kullanılacağına siz karar verirsiniz. Gönderdikten sonra fikriniz değişirse yazmanız yeterli. Hiçbirini seçmeden yalnız not da gönderebilirsiniz.
Bir afişte değişiklik istersem?
Seçim bölümündeki nota yazın: renk, sıra, kapı biçimi, yazı. Bir afişin yalnız bir yerini beğendiyseniz onu da yazabilirsiniz.
Esra Barlın ile Hicran Aksöz ayrı seçerse?
Mesaj, gönderenin WhatsApp'ından Ukiyo'nun numarasına, özel sohbet olarak gider. İkiniz ayrı ayrı da gönderebilirsiniz; ikisini birlikte okuruz.